หน่อไม้ดอง ของติดครัวชาวซับข่อย

            เนื่องจากป่าชุมชนของหมู่บ้านซับข่อยมีลักษณะเป็นป่าเบญจพรรณ ที่มีชื่อว่าป่าห้วยน้ำโจน ซึ่งเป็นป่าสงวนแห่งชาติ มีต้นไม้ใหญ่นานาชนิด ส่วนใหญ่ในป่าจะเป็นต้นไผ่ ในช่วงหน้าฝนต้นไผ่จะแตกหน่อ หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า “หน่อไม้” ทำให้ตอนนี้ในป่าเต็มไปด้วยหน่อไม้แทงหน่อมาให้ชาวบ้านได้เก็บหลากหลายสายพันธุ์ ทั้งหน่อไม้ซาง หน่อไม้คาย หน่อไม้บงหวาน ซึ่งหน่อไม้พวกนี้จะกลายมาเป็นเมนูอาหารของชาวบ้านซับข่อยหลากหลายเมนู

ในเช้าวันเสาร์ที่ผ่านมา ฉันได้ขึ้นเขาไปหาวัตถุดิบอาหารกับแม่อีกเช่นเคย โดยวันนี้แม่บอกว่าจะพาไปหาหน่อไม้มาทำหน่อไม้ดองเก็บไว้กินได้ตลอดทั้งปี หน่อไม้ที่จะหาวันนี้คือ หน่อไม้ไผ่ป่า เพราะมีหน่อใหญ่ เนื้อแน่น เนื้อเยอะ เหมาะสำหรับการนำมา ดอง

วิธีการหาหน่อไม้จะเดินหาตามกอไผ่ไปเรื่อยๆ ถ้าเจอหรือเห็นหน่อไม้ยอดแหลมที่โผล่จากดินขึ้นมา ก็จะนำเสียมน้อยที่เตรียมไปด้วยขุดรอบๆจนหน่อขาดจากกอ แล้วนำหน่อไม้ที่ได้มาใส่ถุงกระสอบที่เตรียมไว้ ฉันช่วยแม่หาหน่อไม้ไปเรื่อยๆ จนเวลาผ่านไปไม่นานถึงเที่ยงก็ได้หน่อไม้เต็มกระสอบและได้เวลากลับบ้านแล้ว จึงได้ช่วยกันแบกกระสอบหน่อไม้ลงมาจากเขา เล่นเอาท้องร้องแล้วก็เสียเหงื่อไปมากทีเดียว หลังจากนั้นก็นำหน่อไม้ขึ้นรถแล้วกลับบ้านกันทันที

เมื่อกลับมาถึงบ้าน แม่ก็นำหน่อไม้มาปอกเปลือกแข็งๆ ข้างนอกออกก่อน ให้เหลือแค่ส่วนที่อ่อนและมีสีขาว หลังจากนั้นจะนำมาฝานให้เป็นแผ่นกลมๆ บางๆ แล้วนำมาแช่ใส่น้ำไว้ให้ท่วมตัวหน่อไม้ (เป็นเคล็ดลับที่ทำให้หน่อไม้มีสีขาวสวยไม่ดำ) ขั้นตอนต่อไปนำหน่อไม้ที่ฝานนั้นมาล้างทำความสะอาดแล้วแช่ในน้ำให้พอดีตัวหน่อไม้ นำเกลือเม็ดมาตำให้ละเอียดแล้วใส่ลงไปคลุกกับหน่อไม้ประมาณสองกำมือ หลังจากนั้นค่อยๆนวดคลุกเคล้าหน่อไม้กับเกลือให้เข้ากัน พอหน่อไม้เริ่มอ่อนจึงจะได้ที่ พักแช่เกลือทิ้งไว้ 1 คืน แล้วนำหน่อไม้มายัดใส่ขวด โดยจะใช้เป็นขวดอะไรก็ได้ทั้งขวดแก้ว หรือขวดน้ำพลาสติกเพียงให้มีฝาปิดแน่นก็ใช้ได้การใส่หน่อไม้ในขวด โดยจะต้องเหลือที่ว่างในขวดไว้ประมาณ 1 นิ้ว เพื่อเว้นไว้ใส่น้ำดองหน่อไม้ลงไปด้วย เสร็จแล้วนำฝามาปิดให้แน่น แล้วทิ้งไว้ประมาณ 1 เดือนก็จะได้หน่อไม้ดองที่ขาว สวย สะอาด พร้อมนำมาประกอบอาหารได้

หน่อไม้ดองเป็นอาหารแปรรูปที่สามารถเก็บไว้ประกอบอาหารได้นานเป็นปี ๆ ชาวบ้านซับข่อยจึงนิยมนำหน่อไม้ที่กำลังแตกหน่อสะพรั่งในช่วงหน้าฝนนี้ มาแปรรูปเก็บไว้ประกอบอาหารในยามที่ไม่ใช่ฤดูกาลของหน่อไม้ได้ ซึ่งเมนูหน่อไม้ดองที่แสนอร่อยมีหลายเมนูที่ชาวบ้านนิยมทำ อาทิ แกงหน่อไม้ดองใส่กุ้งฝอย ผัดหน่อไม้ดองใส่โครงไก่ หมกหน่อไม้ดองใส่หมูสับเป็นต้น เป็นไงกันบ้างคะทุกคน อาหารของชาวบ้านซับข่อยก็จะกินง่ายๆ อยู่ง่ายๆ กันแบบนี้เลยค่ะ วัตถุดิบแต่ละอย่างนี่ไม่ต้องใช้เงินซื้อ และความอร่อยนี่ไม่แพ้ของแพงๆ เลยค่ะ